Bir Hukuk-Kurgu Denemesi: Yapay Zekalı Varlığın Hukuki Sorumluluğu (Olabilir Mi?)

2017Murat Volkan DülgerMakale

Özet

Küçüklüğümden beri en büyükmerakım uzay yolculuklarıve bununla bağlantılı olarakbilim kurgu romanları vehikâyeleri oldu. Bu ilgimin çalışmaalanlarımı ve kariyerimi doğrudanetkilediğini söylemem sanırım yanlışolmaz. Beni önce bilişim hukuku,sonrasında yapay zekâlar alanındaçalışmaya iten tamamen bu meraktır.Bu alanlara ilişkin yazılanları okumakve bunlara kafa yormak benimiçin çalışmanın ötesinde bitmektükenmek bilmez bir merakın giderimi4çabası. Hele dünün bilim kurgusununbugünün gerçeği olduğunu görmeninverdiği hazzı sözcüklerle anlatmammümkün değil.Bu makalenin başlığını özelliklebir “hukuk-kurgu denemesi”olarak seçtim.

Zira biraz sonraanlatacaklarım, biraz hukuk, birazbilim, biraz da bilim kurgu içerikli.Ayrıca bu alanda henüz kesinsonuçlar ve yargılar yok; yanıttan çoksoru var, bu nedenle de yazının başlığı“deneme”.Yanlış anlaşılmaları gidermekiçin baştan yazıyorum: Bilim kurgualanında yazılanlar, bilimsel verilerdenyola çıkılarak, geleceğin tahminedilmesi ve bunun genellikle biröykü çerçevesinde anlatılmasıdır.Dolayısıyla dünün bilim kurguhikâyesi bugünün gerçeğidir. Bununen somut kanıtı ise ünlü yazarJules Verne’in hikâyeleridir. Onun,çağındaki bilimsel buluşlardanyola çıkarak çağının ötesindekiaya yolculuğu ya da denizaltıyolculuklarını tahmin etmesi, bugünküyaşamımızın bilindik hadiseleri.İşte bu yazarların arasına bir yenisikatılmak üzere: Isaac Asimov.